SINAVSIZ GEÇİŞİN AMAÇLARI

Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları mezunlarının meslek yüksekokullarına sınavsız olarak yerleştirilmeleri, aşağıdaki amaçların gerçekleşmesine yardımcı olacaktır:

• Ülkemizin sahip olduğu kaynakları verimli ve etkin bir şekilde kullanmak.
• Mesleki ve teknik eğitimde, ortaöğretimle yükseköğretim arasında bugüne kadar kurulamamış olan ilişkiyi kurmak ve güçlendirmek.
• Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarıyla yükseköğretim kurumlarında mevcut olan fiziki yapı ile öğretmen ve öğretim elemanı kaynaklarını ortak kullanmak suretiyle ek kapasiteler yaratmak.
• Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları ile meslek yüksekokulları arasında program bütünlüğü ve devamlılığını sağlamak.
• Çağımızda kaliteli üretimi gerçekleştirebilecek, bilimsel ve teknolojik gelişime uyum sağlayabilecek, iş hayatının ihtiyaç duyduğu yüksek nitelikli ve performanslı ara kademe insan gücünü yetiştirmek.
• Mesleki ve teknik eğitimi teşvik ederek bu alandaki çok düşük olan okullaşma oranını artırmak, daha çok gencimize önlisans düzeyinde mesleki ve teknik eğitim imkânı sağlamak.
  Mesleki ve teknik ortaöğretim okul mezunlarının kendi alanlarında ileri meslek eğitimi almalarını sağlamak.
• Yükseköğretimdeki dört yıllık programlar üzerindeki nüfus baskısını azaltmak.

            SINAVSIZ GEÇİŞLE İLGİLİ ÖNEMLİ HUSUSLAR

Mesleki ve Teknik Eğitim Bölgesi (METEB), bir veya daha fazla meslek yüksekokuluyla öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilmiş mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından oluşan eğitim bölgesidir. Her ilde en az bir METEB kurulacaktır. METEB'lerde, çağdaş bilim ve teknolojideki değişme ve gelişmelere uygun olarak ekonominin gereksinim duyduğu alanlarda yüksek nitelikli iş gücü yetiştirmek üzere, bir veya daha fazla meslek yüksekokulu ile mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları, öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilecektir. Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun olan öğrenciler, istedikleri takdirde bitirdikleri programın devamı niteliğinde veya buna en yakın programların uygulandığı, öncelikle kendi mesleki ve teknik eğitim bölgesi içinde yer alan veya bölgesi dışındaki, meslek yüksekokullarına sınavsız olarak yerleştirileceklerdir. Sınavsız olarak meslek yüksekokullarına yerleştirilip mezun olanlar, mezunların yüzde onundan az olmamak üzere ayrılacak kontenjanlara göre alanlarındaki lisans programlarına dikey geçiş yapabileceklerdir.

Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından birini bitirip de sınavsız geçişle herhangi bir meslek yüksekokulu veya açıköğretim önlisans programına girmek istemeyen öğrenciler, üniversite sınavlarına girmek ve kazanmak suretiyle arzu ettikleri lisans programlarına devam edebilirler. Başka bir deyişle, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından herhangi birini bitirip de METEB kapsamı dışındaki bir yükseköğretim programına girmek isteyen öğrenciler, üniversite giriş sınavlarına başvurmak ve sınavlarda başarılı olmak suretiyle fakülte ve yüksekokulların lisans programlarına devam edebilirler. Bu öğrencilerin yerleştirilmeleri mevcut ve yürürlükte olan usullere göre ÖSYM tarafından yapılmaya devam edilecektir.

      SINAVSIZ GEÇİŞTEN YARARLANACAK MESLEK LİSELERİ

Milli Eğitim Bakanlığı'na Bağlı Tüm Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Okul ve Kurumları Endüstri Meslek Lisesi
Teknik Lise
Anadolu Meslek Lisesi
Anadolu Teknik Lisesi
Mesleki Eğitim Merkezi
Kız Meslek Lisesi
Meslek Lisesi
Kız Teknik Lisesi
Anadolu Kız Meslek Lisesi
Anadolu Meslek Lisesi
Anadolu Kız Teknik Lisesi
Ticaret Meslek Lisesi
Anadolu Mahalli İdareler Meslek Lisesi
Anadolu Ticaret Meslek Lisesi
Anadolu Dış Ticaret Meslek Lisesi
Anadolu Sekreterlik Meslek Lisesi
Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi
Anadolu İletişim Meslek Lisesi
Anadolu Aşçılık Meslek Lisesi
Anadolu Ticaret Lisesi
Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi
Mahalli İdareler Meslek Lisesi
Sekreterlik Meslek Lisesi Çok Programlı Lise (Mesleki ve Teknik Ortaöğretim)
Açıköğretim Lisesi (Mesleki ve Teknik Ortaöğretim)
İmam Hatip Lisesi
Anadolu İmam Hatip Lisesi
Ortopedik Engelliler Çok Programlı Lise
İşitme Engelliler Çok Programlı Lise
Anadolu Sağlık Çok Programlı Lise

Diğer Bakanlıklara ve Kurumlara Bağlı Meslek Liseleri Sağlık Meslek Lisesi
Spor Meslek Lisesi
Meteoroloji Meslek Lisesi
Anadolu Meteoroloji Meslek Lisesi
Ziraat Teknik Lisesi
Adalet Meslek Lisesi
Tarım (Ziraat) Meslek Lisesi
Tapu Kadastro Meslek Lisesi
Anadolu Tapu Kadastro Meslek Lisesi
Anadolu Aşçılık Meslek Lisesi
Meteoroloji Teknik Lisesi
Demiryolu Meslek Lisesi
Konservatuvar

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Okulları

Ortaasya Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Toplulukları Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Okulları (Türkiye ile anılan ülkeler arasında yapılabilecek anlaşmalara uygun olarak

                                                           DİKEY GEÇİŞ

MESLEK YÜKSEKOKULLARINDAN FAKÜLTE VE YÜKSEKOKUL LİSANS PROGRAMLARINA DİKEY GEÇİŞ

Sınavsız olarak meslek yüksekokulu ve açıköğretim önlisans programlarına devam ederek mezun olan öğrencilere ayrılacak kontenjanlara göre, alanlarındaki lisans programlarına dikey geçiş yapabilme imkânı sağlanmıştır.

Meslek yüksekokulu mezunları, dikey geçiş için örgün lisans programlarına başvurabileceği gibi açıköğretim lisans programlarına da başvurabilirler. Keza açıköğretim önlisans mezunları da gerek açıköğretim lisans programlarına gerekse alanlarındaki örgün lisans programlarına başvurabilirler.

Hangi meslek yüksekokulu ve açıköğretim önlisans programlarından hangi lisans programlarına dikey geçiş yapılacağı ve bu programlara ayrılacak kontenjanlar, her yıl üniversitelerin görüşleri de alınmak suretiyle, Yükseköğretim Kurulu tarafından saptanacak ve Dikey Geçiş Sınavı (DGS) Kılavuzu ile yayınlanacaktır. Ayrılacak kontenjanların tespitinde o yıl meslek yüksekokullarından mezun olan öğrenci sayıları dikkate alınacaktır. Ancak bu sayıların oranı, örgün meslek yüksekokulları mezunlarının yüzde onundan az olmayacaktır. Bu da, lisans programlarına geçmek isteyen başarılı, çalışkan ve hevesli meslek yüksekokulu mezunları için önemli bir avantaj olacaktır.

Dikey Geçiş Yönetmeliği'nde belirlenen koşullara uyan ve başvuruları kabul edilen adaylar, sözel ve sayısal bölümlerden oluşan bir yetenek sınavına alınırlar. Adaylar, yetenek sınavından elde ettikleri puanlar ile meslek yüksekokulu veya açıköğretim önlisan programlarındaki akademik not ortalamalarına ve tercihlerine göre ÖSYM tarafından lisans programlarına yerleştirilirler.

Lisans öğrenimine başlama hakkını elde eden öğrencilere, üniversitelerince Lisans Öğrenimine Hazırlık Programı uygulanır. Bu programda öğrenciye, birinci ve ikinci sınıflardan eksik olduğu alanlarda ders sorumluluğu yüklenir. Lisans Öğrenimine Hazırlık Programının süresi en çok iki yarı yıldır. Ancak, öğrencilerin okudukları derslerin özellikleri, yıllık ders programları, öğretim elemanları ve hazırlık programındaki durumları dikkate alınarak Lisans Öğrenimine Hazırlık Programının süresi istisnai olarak bir yarı yıl daha uzatılabilir. Bunun sonunda başarılı olan öğrencilerin yerleştirildiği lisans programının üçüncü sınıfına kayıtları yapılır. Lisans Öğrenimine Hazırlık Programı süresinde öğrenciler tüm öğrencilik haklarından yararlanırlar.

Meslek yüksekokulu mezunları ile açıköğretim önlisans programlarından mezun olanlar, arzu ettikleri taktirde kendi alanlarındaki açıköğretim lisans programlarına başvurabilirler. Burada herhangi bir kontenjan sınırlaması olmayıp açıköğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmak isteyen adayların DGS'ye girmelerine gerek yoktur. Bu adaylar, kendi alanlarındaki açıköğretim lisans programlarına doğrudan kayıt hakkı elde ederler. Farklı alanlardan mezun olanlara "Lisans Öğrenimine Hazırlık Programı" uygulanır. Açıköğretim lisans programlarına başvuru ve kayıt koşulları programı yürüten ilgili üniversite tarafından belirlenerek adaylara duyurulur.

              AÇIKÖĞRETİME SINAVSIZ GEÇİŞ

Açıköğretim metodu ile önlisans eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının sayısı ve adaylara sundukları seçenekler her geçen gün artmaktadır. Eskişehir Anadolu Üniversitesine bağlı olan Açıköğretim Fakültesi, lisans programları yanında yıllardır çok başarılı bir şekilde önlisans programları da uygulamaktadır. Yıllara göre değişmekle beraber halihazırdaki açıköğretim önlisans programlarında 150-200 bin arasında her yaştan öğrenci öğrenim görmektedir. Açıköğretim önlisans programları, özellikle bir iş yerinde çalışmakta olup aynı zamanda meslek yüksekokulu öğrenimine devam etmek isteyen mesleki ve teknik ortaöğretim kurumu mezunlarına çok büyük imkân ve kolaylıklar sağlamaktadır. Eskişehir Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi tarafından öğrencilere sunulan mevcut ön lisans programları şunlardır:

Bankacılık ve Sigortacılık ( 2 yıl)
Büro Yönetimi ( 2 yıl)
Dış Ticaret ( 2 yıl)
Ev İdaresi ( 2 yıl)
Halkla İlişkiler ( 2 yıl)
İlahiyat (Önlisans) ( 2 yıl)
Mahalli İdareler ( 2 yıl)
Muhasebe ( 2 yıl)
Sağlık Kurumları İşletmeciliği ( 2 yıl)
Turizm ve Otelcilik ( 2 yıl)

Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun olacak ve geçmiş yıllarda mezun olmuş tüm adaylar, arzu ettikleri takdirde yukarıda belirtilen Açıköğretim Onlisans Programlarına, kontenjan sınırlaması olan "Bilgi Yönetimi" dışında, hiçbir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın sınavsız olarak başvurabilir ve kayıt yaptırabilirler. Bununla ilgili olarak yapılacak tek iş, Eskişehir Anadolu Universitesinin yapacağı duyurular doğrultusunda Açıköğretim Fakültesine veya onun tüm Türkiye sathına yayılmış olan açıköğretim bürolarından birine başvurmaktan ibarettir.

          SINAVSIZ GEÇİŞE BAŞVURMA KOŞULLARI

Türkiye Cumhuriyeti veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) uyruklu olanlardan durumları aşağıdaki bentlerden birine uyanlar, Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Onlisans Programlarına Sınavsız Geçişe (MSG) başvurabilirler:

a) 2001-2002 öğretim yılında mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının son sınıfındaki öğrenciler veya bu okullardan mezun olanlar,
b) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının son sınıflarında beklemeli durumda bulunanlar,
c) Mesleki yaygın eğitim kurumlarının meslek lisesi programlarını tamamlayarak mesleki ve teknik ortaöğretim diploması alanlar,
d) Lise mezunu olup telafi eğitimi sonunda mesleki ve teknik ortaöğretim diploması alanlar
e) Açıköğretim lisesinin mesleki ve teknik eğitim programlarından mezun olanlar,
f) Ortaöğrenimlerini yabancı ülkelerde yapanlardan durumları yukarıdaki bentlerden birine uyanlar.

Yukarıdaki koşullardan herhangi birine durumunun uymadığı tespit edilen adaylar, yerleştirilmiş olsalar bile bu durumdan doğabilecek hicbir haktan yararlandırılmazlar.

2002-OSS.ye başvuran mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun olacak/olan adayların sınavsız geciş icin ayrıca başvurmalarına gerek yoktur.

Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları dışında kalan ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile 2001-2002 öğretim yılında bu kurumlardan mezun olabilecek durumda olanlar, meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarına sınavsız geçiş için başvuramazlar.

Mesleki ve teknik ortaöğretim kurum mezunlarının diplomalarında yazılı olan alan/kol/bölüm 2002-MSG Kılavuzu Tablo-1'de belirtilen yükseköğretim programlarında yer almıyorsa bu adaylar meslek yüksekokulları ve açıköğretim önlisans programlarına sınavsız geçiş yapamazlar.

Türk Cumhuriyetleri ve akraba toplulukları ile diğer ülkelerden gelecek olan mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun yabancı uyruklu adayların, kendi alanlarındaki meslek yüksekokulları ve açıköğretim önlisans programlarına yerleştirilmeleri, bu cumhuriyetler, akraba toplulukları veya diğer ülkeler ile T.C. Yükseköğretim Kurulu arasında imzalanacak anlaşma hükümlerine göre yapılacaktır.

                    KONTENJANLAR

Meslek yüksekokulu sayı ve kontenjanlarının çok az, buna karşın mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının ve dolayısıyla mezun sayılarının çok fazla olduğu başta İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropoller olmak üzere, diğer büyük illerdeki/ METEB'lerdeki MYO'lara yapılacak sınavsız yerleştirmelerde fiziki mekân ve kapasite sorunları ile karşılaşılacağı değerlendirilmektedir.

Fiziki mekân sıkıntısı, şu anda bile birçok meslek yüksekokulunda mevcuttur. Sınavsız geçişle beraber bu daha da artacaktır. Bu durumun nispeten hafifletilebilmesi ve daha fazla MYO kontenjanı yaratılabilmesi için büyük illerde yüksek kapasiteli meslek yüksekokulları açılması dahil birçok yeni proje üzerinde çalışılmaktadır. Bunların olumlu sonuçlarının ancak önümüzdeki yıllarda alınabileceği düşünülmektedir.

Meslek yüksekokullarında ilave kapasiteler ve kontenjan artışları sağlanıncaya kadar sınavsız geçiş yapacak öğrencileri herhangi bir meslek yüksekokuluna yerleştirebilmek için mevcut meslek yüksekokullarının tüm imkânları zorlanarak planlama yapılmaktadır. Mesleki eğitimi yaygınlaştırmak ve mevcut kapasiteyi artırmak üzere yeni meslek yüksekokulları açılmakta, birinci ve ikinci öğretim kontenjanları artırılmakta ve yeni programlar devreye sokulmaktadır. Buna ek olarak, Milli Eğitim Bakanlığının uygun göreceği ve tahsis edeceği mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının olanaklarından da faydalanılacaktır. Gerek fiziki olanakları ve donanımları gerekse öğretim kadroları itibariyle Milli Eğitim Bakanlığının yüksek kapasiteli mesleki ve teknik liselere sahip olduğu ve buralarda çağdaş düzeyde mesleki eğitim yapıldığı bilinmektedir. Bu okulların sağlayacağı imkân ve kolaylıklardan da yararlanmak suretiyle meslek yüksekokulu eğitiminde bir ölçüde rahatlama olacaktır. Bunların hangi illerde hangi okullar olduğu, kapasiteleri, donanımları, programları ve öğretici sayıları gibi ölçütler dikkate alınarak her yıl eğitim-öğretim başlamadan önce saptanacak ve eğitim hizmetine sunulacaktır.

Bu okullar normal olarak kendi eğitim-öğretimlerine devam edeceklerdir; bunda bir aksama, karışıklık, düzensizlik olmayacaktır. Bu okullar, eğitim öğretim yılı bitince öğleden sonraları, akşamları, hafta sonu, yarı yıl ve yaz tatilleri dahil olmak üzere meslek yüksekokulu eğitimine tahsis edileceklerdir. 4702 sayılı Kanun'da ifade edildiği gibi sınavsız geçiş veya diğer adıyla METEB projesinin esas amaçlarından biri de budur. Yani mesleki ve teknik eğitim alanındaki mevcut tüm gayretlerin ülke ihtiyaç ve öncelikleri doğrultusunda birleştirilmesidir. Diğer bir anlatımla; mesleki ve teknik ortaöğretim ile yükseköğretimin hatta sektörün sahip olduğu tüm olanakları karşılıklı olarak kullanmak suretiyle atıl kapasitelerden daha fazla yararlanarak daha çok öğrenciye meslek eğitimi imkânı sağlamaktır.

Meslek yüksekokullarına sınavsız olarak yerleştirilecek olan adayların hangi ilde/METEB'te hangi meslek yüksekokulunun hangi programına yerleştirileceği, bunların kontenjanları ve eğitim-öğretime meslek yüksekokulunun hangi yerleşkesinde/mekânında başlayacağı, ÖSYM tarafından yayınlanacak olan ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'nda belirtilecektir